اردكانى / ذوالفقارى / تركى / مهدى روزبهانى / اكبر روزبهانى

61

مرورى بر تاريخ و مبانى طب سنتى اسلام و ايران ( فارسى )

اندازه‌گيرى آن با تعيين متابوليسم پايه « 1 » صورت مىگيرد . در بين غدد درون‌ريز ، غدّه تيروييد بيش از ديگر غدد در سرعت بخشيدن به فعل و انفعالات شيميايى و توليد حرارت و بالا بردن متابوليسم بدن نقش دارد . به‌طورىكه هرچه فعاليت اين غدّه بالاتر رود ، متابوليسم بازال هم بالاتر مىرود . بدين‌ترتيب در گذشته افرادى كه فعّاليت غدّه‌ى تيروييد آنها در حد اعتدال بود را صاحب مزاج معتدل مىخواندند . افرادى كه متابوليسم بازال بالايى داشتند ( مثلا در اثر فعّاليت بيش از حدّ غده‌ى تيروييد ) گرم‌مزاج و اشخاص با متابوليسم بازال پايين را سردمزاج مىگفتند . فرضيه‌ى ديگرى بيان مىكند كه حالت‌هاى سردى ، گرمى ، ترى و خشكى مىتواند در ارتباط با چگونگى عملكرد غده‌ى آدرنال و اثرگذارى آن بر فعّاليت سيستم ادرارى باشد . بدين صورت كه در پركارى اين غدّه كه جذب سديم و آب از طريق كليه‌ها افزايش مىيابد ، فرد دچار مزاجى گرم و تر مىشود و در كم‌كارى آن ، كه آب زيادى از بدن دفع مىشود ، فرد مزاجى سرد و خشك پيدا مىكند . همچنين براساس فرضيه‌ى ديگرى ، اثر غذاها بر سيستم سمپاتيك و پاراسمپاتيك مىتواند به نوعى بيان‌كننده سردى و گرمى آنها باشد ، تحريك سيستم سمپاتيك ( آدرنرژيك ) ، با افزايش تحريك‌پذيرى نشان‌دهندهء گرم‌مزاج بودن غذا و تحريك سيستم پاراسمپاتيك با ايجاد سستى و رخوت عمومى عاملى براى سردمزاجى غذا مىباشد . همچنين برخى از محققان با ذكر اثر غذاها بر كاهش يا افزايش قند خون

--> ( 1 ) - Basal methabolism